همان هنگام كودك پسر چنان مىخواهد كه آنچه را كه به تصوّر او سلاح است در تصرف داشته باشد . چه چيز سبب اختلاف ميان مشاعر آن دو شده است ؟ همين كودك دختر رشد مىكند و هر چه بيشتر با آن كودك پسر ، از لحاظ زيست شناختى و روانشناختى تمايز پيدا مىكند . و به همان گونه كه دو جنس در انسان از يكديگر متمايز مىشود ، در ديگر جانوران و گياهان نيز چنين است ، منزه است خدايى كه جفتها را به صورتى آفريد كه يكى از آنان كامل كنندهء ديگرى بوده باشد . « وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى - و سوگند به اين كه ( خدا ) مرد و زن را آفريد . » [ 4 ] و به همان گونه كه نر از ماده و شب از روز متمايز است ، سعى و تلاش انسان نيز چنين است . اگر به ياخته‌اى نگاه كنى ، آيا مىتوانى خبر دهى كه به زودى از آن مولودى نر يا ماده به دنيا خواهد آمد ؟ هرگز ، ولى خدا اين را به حكمت بالغهء خود مقدّر كرده است ، و به همين گونه چون به كارى كه شخصى انجام مىدهد مىنگرى ، گاه چنان است كه نمىدانى آيا اين وسيلهء ايجاد شدن يك تمدن است يا افزار برانداختن تمدّنى ديگر ، ولى خدا اين را مىداند و به فضل خود ما را به آن راهنمايى مىكند . گونه‌اى از انفاق آن است كه مال را افزايش مىدهد ، و قلب را پاك مىكند ، و بر فعاليت جريان مال در اجتماع مىافزايد ، و انفاق ديگرى با ظاهر مشابه ، از لحاظ محتوى متناقض با آن است و از جريان تكامل در اجتماع جلوگيرى به عمل مىآورد . جنگ در راه خدا همچون يك عمل جرّاحى قرين كاميابى است ، و جنگ ديگرى در / 150 راه طاغوت صورت مىگيرد كه مايهء ويرانى اجتماع و از بين رفتن تمدن است ، و مردمان چيزى جز ظاهر جنگ را نمىبينند و از هدف و وجهه و سود و زيان آن هيچ خبرى ندارند ؟ ولى خدا ما را به آن هدايت مىكند كه بدانيم اين يك خوب است و آن يك بد . « إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى - تلاش و كوشش شما متفاوت است . » [ 5 ] هر كس كه از مادر زاده شده ، در زندگى خود تلاش مىكند ، و مىكوشد